Từng dành hơn 40 năm gắn bó với dòng nhạc cách mạng, nam nghệ sĩ còn gây chú ý khi hóa thân thành người chiến sĩ trong bộ phim điện ảnh trăm tỷ "Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối" của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên, khởi chiếu tháng 4/2025.
28 năm rời phố, chọn cuộc sống trên đảo giữa hồ Trị An
Trong tập 311 chương trình "Gõ cửa thăm nhà", NSƯT Cao Minh đưa khán giả đến thăm hòn đảo sinh thái rộng khoảng 6 ha giữa hồ Trị An, Đồng Nai. Đây là nơi nam nghệ sĩ đã gắn bó gần ba thập kỷ, tự tay cải tạo từ một vùng đất hoang sơ thành không gian sống, nghỉ dưỡng và biểu diễn nghệ thuật.
Tập 311 - chương trình "Gõ cửa thăm nhà", NSƯT Cao Minh đưa khán giả đến thăm hòn đảo sinh thái rộng khoảng 6 ha giữa hồ Trị An, Đồng Nai. Ảnh: MCV.
Quyết định rời xa nhịp sống đô thị để lên đảo sinh sống từng khiến nhiều người xung quanh không khỏi ngạc nhiên. Thời điểm mới đến, ông gần như một mình giữa vùng đất vắng vẻ, chưa có những tiện nghi sinh hoạt cơ bản. Không ít người cho rằng nam nghệ sĩ "khùng" khi lựa chọn cuộc sống khác thường này.
Thế nhưng, với NSƯT Cao Minh, đó lại là cách để ông tìm thấy sự tự do và giữ gìn đời sống tinh thần của mình. Trong cuộc trò chuyện, ông cho biết đã tìm đến vùng đất Đồng Nai để mua đất, xây dựng cơ ngơi từ khoảng 28-29 năm trước. Ông không xem việc rời xa phố thị là từ bỏ nghệ thuật, mà muốn tìm một không gian phù hợp hơn để tiếp tục theo đuổi con đường riêng.
"Tôi đi 'trốn' nhưng không phải trốn nghề hát. Đối với Cao Minh, nghề hát là vàng nên tôi vẫn giữ đến cuối đời để phục vụ âm nhạc đàng hoàng", ông chia sẻ.
Trên đảo, nam nghệ sĩ tự tay làm gần như mọi công việc từ bắt cá đến sửa nhà, nấu ăn. Ảnh: MCV.
Những ngày trên đảo của nam nghệ sĩ bắt đầu từ rất sớm. Ông thức dậy lúc 4h30, uống cà phê rồi bắt tay vào công việc. Đến khoảng 18h30, nam nghệ sĩ đã nghỉ ngơi. Nếp sinh hoạt này được duy trì đều đặn đến mức người quen cũng biết để tránh gọi điện làm phiền ông vào buổi tối.
Cuộc sống trên đảo cũng không gắn với hình ảnh một ông chủ chỉ quản lý công việc từ xa. NSƯT Cao Minh tự tay làm nhiều việc, từ đục đẽo gỗ, dựng cửa, cải tạo nhà cửa đến chăm sóc cây cối. Ông thường nhặt lại những thanh gỗ cũ, vật liệu tháo dỡ mà người khác bỏ đi rồi mang về tận dụng, ghép thành những công trình mới.
Trong chương trình, ông ví cách mình gom nhặt và dựng xây cơ ngơi giống như loài chim cần mẫn tha từng cành cây để làm tổ. Có những chi tiết trong khuôn viên được ông tự tay chế tác, từ hình đầu chim đại bàng đến những cánh cửa gỗ.
Một công trình đặc biệt trên đảo là nhà hát Hoài Niệm. Nam nghệ sĩ tự thiết kế, dựng không gian biểu diễn bằng gỗ với kiến trúc mái cao, chú trọng khả năng cộng hưởng âm thanh. Ông muốn nơi đây trở thành điểm hẹn của những người yêu âm nhạc, nơi nghệ sĩ có thể hát bằng giọng thật, không phụ thuộc vào hệ thống âm thanh điện tử.
Nhà hát Hoài Niệm là công trình nam nghệ sĩ rất tâm đắc. Ảnh: KDLST Cao Minh.
Với ông, lao động không đơn thuần là cách duy trì cuộc sống hay tạo dựng tài sản. Đó còn là phương thức rèn luyện bản thân. Ông từng chia sẻ: "Với tôi, lao động là tu tâm và âm nhạc là đạo".
Trên đảo, ông cũng tự tạo cho mình cuộc sống gần gũi thiên nhiên. Những bữa ăn có thể bắt đầu từ mớ lá giang hái quanh vườn, vài con cá rô phi tự tay quăng chài dưới hồ. Chiếc thuyền phục vụ việc di chuyển cũng được ông cải tạo từ ba chiếc vỏ lãi ghép lại để có thể vượt sóng.
Từ giọng ca nhạc cách mạng đến vai diễn trong phim trăm tỷ
Không chỉ được biết đến với cuộc sống khác biệt, NSƯT Cao Minh còn là một trong những giọng ca gắn bó lâu năm với dòng nhạc truyền thống cách mạng.
Sinh năm 1961 tại Long An, trong một gia đình nông dân đông con, ông sớm bộc lộ niềm yêu thích âm nhạc. Từ nhỏ, nam nghệ sĩ đã tự chế sáo trúc, làm đàn để tập hát. Theo chia sẻ của ông trên Thanh Niên, niềm đam mê ấy bắt đầu từ khi mới 7-8 tuổi.
Năm 1978, sau khi tốt nghiệp trung học, nam nghệ sĩ thi vào trường nhạc tại TP.HCM. Ông là thí sinh duy nhất trúng tuyển trong đợt thi đó. Sau này, ông theo học thanh nhạc tại Nhạc viện TP.HCM dưới sự hướng dẫn của NSND Quốc Trụ.
Năm 1988, khi còn là sinh viên, ông giành giải Nhất Concours quốc gia lần thứ nhất ở dòng nhạc thính phòng, đồng thời được trao các danh hiệu Người hát hay nhất về đề tài Bác Hồ và Người hát dân ca hay nhất.
NSƯT Cao Minh biểu diễn trong "Nhà hát Hoài Niệm". Ảnh: KDLST Cao Minh.
Tên tuổi Cao Minh gắn với những ca khúc như "Tiểu đoàn 307", "Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người", "Dấu chân phía trước", "Đôi mắt người Sơn Tây". Với chất giọng vang, dày và giàu nội lực, ông trở thành một trong những giọng ca tiêu biểu của dòng nhạc cách mạng tại khu vực phía Nam.
Sau nhiều năm hoạt động nghệ thuật, NSƯT Cao Minh dành phần lớn thời gian cho công việc xây dựng khu du lịch sinh thái và nhà hát riêng. Tuy nhiên, âm nhạc vẫn là một phần không thể tách rời trong cuộc sống của ông.
Năm 2025, ở tuổi 64, nam nghệ sĩ gây chú ý khi xuất hiện trong bộ phim "Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối" của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên. Ông đảm nhận vai chú Sáu Lập, một cán bộ cách mạng có vai trò dẫn dắt, làm điểm tựa tinh thần cho nhóm du kích trẻ bám trụ dưới lòng địa đạo Củ Chi.
Đây là vai diễn điện ảnh đáng chú ý của NSƯT Cao Minh sau nhiều năm chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc. Trước đó, ông từng tham gia một số dự án phim như "Những ngọn nến trong hoàng cung", "Chú khỉ mồ côi".
Ban đầu, Cao Minh từng từ chối lời mời tham gia "Địa đạo" vì cho rằng vai diễn đòi hỏi kiến thức lịch sử sâu rộng. Tuy nhiên, sau khi đọc kịch bản và suy nghĩ về những ký ức tuổi thơ gắn với vùng đất Củ Chi, ông quyết định nhận lời.
Nam nghệ sĩ kể rằng khi còn nhỏ, ông từng tận mắt chứng kiến những người thân, hàng xóm lên xuống các hầm bí mật. Vì vậy, khi đứng giữa bối cảnh địa đạo thực sự, ông cảm nhận câu chuyện trong phim không chỉ là một tác phẩm điện ảnh mà còn gắn với ký ức và lịch sử của những con người từng sống, chiến đấu tại đây.
NSƯT Cao Minh trong một phân cảnh của phim "Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối". Ảnh: NSX.
Có những thời điểm, ông xúc động đến bật khóc khi quay phim. Không phải vì diễn biến tâm lý của nhân vật, mà bởi cảm giác ngột ngạt khi ở dưới lòng đất khiến ông hình dung rõ hơn những gian khổ mà các chiến sĩ năm xưa phải trải qua.
Dù thời lượng xuất hiện không quá dài, vai chú Sáu vẫn để lại dấu ấn nhờ lối diễn tiết chế, ánh mắt kiên định và giọng nói trầm ấm. Nhân vật của ông là một trong những điểm tựa tinh thần cho nhóm du kích trẻ giữa hoàn cảnh chiến đấu khốc liệt.
"Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối" ra rạp tháng 4/2025, nhanh chóng thu hút sự quan tâm của khán giả. Tác phẩm vượt mốc 100 tỷ đồng chỉ sau gần một tuần công chiếu, trở thành bộ phim đề tài lịch sử, chiến tranh cách mạng đầu tiên của Việt Nam đạt cột mốc này. Sau 2 tuần công chiếu, phim cán mốc 150 tỷ đồng.
"Lao động là tu tâm, âm nhạc là đạo"
Điều thú vị ở NSƯT Cao Minh là dù đã rời xa những sân khấu lớn, ông vẫn không xem mình là người đã nghỉ hưu hay ngừng hoạt động nghệ thuật. Cuộc sống trên đảo, với những công việc chân tay tưởng chừng không liên quan đến nghề hát, lại là cách ông duy trì cảm hứng sáng tạo.
"Tôi là một nông dân có học hát", nam nghệ sĩ chia sẻ khi nói về cuộc sống hiện tại.
Ông cũng dành nhiều tâm huyết cho việc giữ gìn âm nhạc truyền thống, đặc biệt là dân ca. Trong chương trình "Gõ cửa thăm nhà", NSƯT Cao Minh bày tỏ trăn trở về việc truyền dạy dân ca cho thế hệ trẻ, đồng thời chia sẻ những câu chuyện văn hóa ẩn sau các làn điệu quen thuộc.
"Tôi là một nông dân có học hát", nam nghệ sĩ chia sẻ khi nói về cuộc sống hiện tại. Ảnh: KDLST Cao Minh.
Với ông, một bài dân ca không đơn thuần là giai điệu để hát, mà còn chứa đựng cách người xưa nhìn nhận cuộc sống, đạo đức và thiên nhiên. Đó cũng là lý do ông muốn xây dựng nhà hát riêng, tạo điều kiện để khán giả được nghe âm nhạc trong không gian gần gũi, chân thực.
Từ một giọng ca từng đứng trên những sân khấu lớn, NSƯT Cao Minh chọn cuộc sống lặng lẽ giữa hồ Trị An, tự tay dựng xây từng công trình và tiếp tục theo đuổi nghệ thuật theo cách riêng.
Ở tuổi 65, ông vẫn thức dậy từ tờ mờ sáng, làm việc trên đảo rồi dành thời gian cho âm nhạc. Vai diễn trong "Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối" cũng mở thêm một dấu mốc đáng nhớ trong hành trình nghệ thuật của nam nghệ sĩ, cho thấy ông vẫn sẵn sàng bước vào những trải nghiệm mới khi có cơ hội phù hợp.
Tổng hợp
