Học sinh phổ thông tiếp cận khoa học - công nghệ qua môn Sáng chế MDE như thế nào?

07/11/2026 00:31

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu. Định hướng đặt ra yêu cầu đổi mới giáo dục, giúp học sinh sớm hình thành tư duy sáng tạo, năng lực công nghệ và khả năng ứng dụng kiến thức vào thực tiễn.

Một trong những cách giáo dục hiện thực hóa định hướng này là đưa khoa học, công nghệ và tư duy sáng tạo vào các môn học thông qua hoạt động thực hành, trải nghiệm.

Môn Sáng chế MDE là gì?

MDE (Maker, Design & Engineering) là môn học tích hợp sáng chế, thiết kế và kỹ thuật, giúp học sinh vận dụng kiến thức liên môn để thiết kế, chế tạo và thử nghiệm các giải pháp cho vấn đề thực tế thông qua phương pháp "Learning by doing" (học qua việc làm).

Tại The Dewey Schools, môn học được triển khai từ năm học 2021-2022, tích hợp nội dung đổi mới sáng tạo từ chương trình Mount Vernon School (Mỹ) và điều chỉnh phù hợp với học sinh Việt Nam. Các hoạt động học tập và thuyết trình dự án được thực hiện bằng tiếng Anh.

Design Thinking - Phương pháp giải quyết vấn đề trong môn MDE

Tư duy thiết kế (Design Thinking) là phương pháp giải quyết vấn đề lấy con người làm trung tâm, giúp học sinh xác định đúng nhu cầu, phát triển ý tưởng và kiểm chứng giải pháp qua thực hành.

Học sinh áp dụng quy trình gồm 5 bước:

Bước 1: Thấu cảm (Empathize): Tìm hiểu nhu cầu người sử dụng.

Bước 2: Xác định vấn đề (Define): Làm rõ vấn đề cần giải quyết.

Bước 3: Lên ý tưởng (Ideate): Đề xuất và lựa chọn giải pháp.

Bước 4: Mô hình hóa (Prototype): Tạo mô hình hoặc sản phẩm ban đầu.

Bước 5: Thử nghiệm (Test): Kiểm tra, tiếp nhận phản hồi và cải tiến.

Học sinh phổ thông tiếp cận khoa học - công nghệ qua môn Sáng chế MDE như thế nào? - Ảnh 1.

Mô hình 5 bước Tư duy thiết kế trong giáo dục

Tại The Dewey Schools, 5 bước của quy trình Tư duy thiết kế được tích hợp và chuyển hóa thành bốn giai đoạn chính: Discover (Thấu cảm) - Define (Xác định vấn đề) - Design (Thiết kế) và Deploy (Triển khai). Quy trình có thể lặp lại nhiều lần khi học sinh cần điều chỉnh thiết kế hoặc tìm hướng giải quyết phù hợp hơn.

Theo thầy Frank Harris Rosario Krueger, giáo viên MDE tại The Dewey Schools: "Với môn Sáng chế MDE, một sản phẩm chưa hoàn hảo không có nghĩa là dự án thất bại. Điều quan trọng nhất là những gì học sinh học được trong suốt quá trình thực hiện. Các em học cách hợp tác, lắng nghe, hỗ trợ nhau và biết 'fail up', tức là học từ thất bại để tiến bộ."

Makerspace - Xưởng sáng chế giúp hiện thực hóa ý tưởng

Để triển khai tư duy thiết kế cho học sinh qua các dự án thực tế, cần một môi trường có đủ công cụ, thiết bị và vật liệu để thiết kế, chế tạo và thử nghiệm. Đây là vai trò của Makerspace - xưởng sáng chế chuyên biệt tại The Dewey Schools.

Với diện tích gần 400 m², Makerspace được trang bị máy in 3D, máy cắt laser, máy CNC,... cùng nhiều vật liệu thực hành như bìa carton, que gỗ, xốp và vật liệu tái sử dụng. Không gian này tạo điều kiện để học sinh tiếp cận các công cụ thiết kế, chế tạo và trực tiếp kiểm chứng tính khả thi của ý tưởng.

Học sinh phổ thông tiếp cận khoa học - công nghệ qua môn Sáng chế MDE như thế nào? - Ảnh 2.

Không gian sáng tạo và thiết bị hiện đại tại Xưởng sáng chế Makerspace ở The Dewey Schools đáp ứng toàn bộ nhu cầu học tập của học sinh

Học sinh vận dụng kiến thức vào các dự án sáng chế thực tế như thế nào?

Sự kết hợp giữa nội dung môn học Sáng chế MDE, phương pháp Tư duy Thiết kế (Design Thinking) và không gian học tập sáng tạo Makerspace được thể hiện rõ nét qua những dự án thực tế do học sinh The Dewey Schools thực hiện. Đặc biệt, các dự án được xây dựng dựa trên những vấn đề của đời sống, đồng thời gắn với các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) của UNESCO, giúp học sinh vận dụng kiến thức để tìm kiếm giải pháp cho những thách thức thực tiễn của cộng đồng.

Với dự án bảng tuần hoàn hóa học dành cho người khiếm thị, học sinh lớp 7 đã thiết kế sản phẩm gồm 118 nguyên tố, tích hợp chữ nổi Braille và mã QR âm thanh. Giải pháp giúp người khiếm thị nhận biết ký hiệu bằng xúc giác và tiếp cận thông tin hóa học qua âm thanh, góp phần thúc đẩy cơ hội học tập bình đẳng.

Học sinh phổ thông tiếp cận khoa học - công nghệ qua môn Sáng chế MDE như thế nào? - Ảnh 3.

Dự án bảng tuần hoàn hóa học dành cho người khiếm thị của học sinh lớp 7

Một ví dụ khác là dự án mô hình nhà cách âm. Xuất phát từ vấn đề ô nhiễm tiếng ồn, học sinh nghiên cứu các phương án giảm âm và lựa chọn vật liệu như xốp, mút, bông gòn, thảm xốp để chế tạo mô hình nhà cách âm. Sau khi hoàn thành sản phẩm ban đầu, các em tiến hành thử nghiệm, đánh giá hiệu quả và liên tục điều chỉnh thiết kế cho đến khi đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật đặt ra. Quá trình này giúp học sinh hiểu cách vận dụng kiến thức khoa học vào giải quyết một vấn đề môi trường gắn liền với chất lượng sống của cộng đồng.

Học sinh phổ thông tiếp cận khoa học - công nghệ qua môn Sáng chế MDE như thế nào? - Ảnh 4.

Học sinh thực hành chế tạo và thử nghiệm mô hình nhà cách âm

Thông qua các dự án thực tế, học sinh phát triển những năng lực thiết yếu của công dân thế kỷ 21 như tư duy sáng tạo, tư duy phản biện, khả năng giải quyết vấn đề, giao tiếp và hợp tác. Với nền tảng chương trình tích hợp từ Mount Vernon School (Mỹ), phương pháp Design Thinking và môi trường thực hành Makerspace, môn Sáng chế MDE tại The Dewey Schools giúp học sinh kết nối kiến thức với thực tiễn, chủ động khám phá, thiết kế và thử nghiệm các giải pháp. Qua đó, các em hiểu rằng một sáng chế có ý nghĩa cần xuất phát từ nhu cầu thực tế, được kiểm chứng và liên tục cải tiến, đồng thời từng bước hình thành tư duy đổi mới sáng tạo, tinh thần trách nhiệm xã hội và năng lực làm chủ tương lai.

Câu hỏi thường gặp về MDE và Makerspace

Môn Sáng chế MDE là gì?

MDE là môn học kết hợp sáng chế, thiết kế và kỹ thuật, giúp học sinh vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết vấn đề thông qua các dự án thực tế.

Xưởng Makerspace trong trường học có thiết bị gì?

Makerspace có thể trang bị máy in 3D, máy cắt laser, máy CNC cùng các công cụ và vật liệu phục vụ thiết kế, chế tạo và thử nghiệm.

Tư duy thiết kế trong giáo dục gồm những bước nào?

Năm bước cơ bản gồm thấu cảm, xác định vấn đề, phát triển ý tưởng, mô hình hóa và thử nghiệm. Các bước có thể được lặp lại để cải thiện giải pháp.

Học MDE giúp học sinh phát triển kỹ năng gì?

MDE tạo cơ hội rèn luyện tư duy sáng tạo, tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, giao tiếp, hợp tác và khả năng học hỏi từ thử nghiệm.

The Dewey Schools là hệ thống trường liên cấp song ngữ chuẩn quốc tế, tiên phong về giáo dục trải nghiệm. Nhà trường chú trọng phát triển tư duy sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề thông qua phương pháp Tư duy thiết kế (Design Thinking), cùng các môn học đổi mới & sáng tạo được chuyển giao từ Mount Vernon School. Đây là môi trường lý tưởng để học sinh học qua trải nghiệm, biến ý tưởng thành sản phẩm, sẵn sàng thích nghi và làm chủ thế giới tương lai.

Tìm hiểu thêm: https://thedeweyschools.edu.vn/

Fanpage: The Dewey Schools

Hotline: 19003293

Ánh Dương

Bạn đang đọc bài viết "Học sinh phổ thông tiếp cận khoa học - công nghệ qua môn Sáng chế MDE như thế nào?" tại chuyên mục XU HƯỚNG. Tin bài cộng tác vui lòng liên hệ hotline: 0903 78 12 09, hoặc gửi về địa chỉ email: [email protected]