Hỏi chuyện tìm việc: 450.000 won - gần 8,6 triệu đồng. Hỏi bao giờ cưới: 650.000 won - hơn 12 triệu đồng. Hỏi khi nào sinh con: 950.000 won - khoảng 18 triệu đồng. Đó là mức giá ghi trên “thực đơn cằn nhằn” mà giới trẻ Hàn Quốc chia sẻ trước kỳ nghỉ Chuseok - Tết Trung thu năm nay, nhằm biến những câu hỏi khó chịu của họ hàng thành trò đùa.
Bảng giá cho loạt câu hỏi khó chịu dịp nghỉ lễ
Đồ họa mô phỏng “thực đơn cằn nhằn” của giới trẻ Hàn Quốc, với những mức giá châm biếm dành cho câu hỏi về công việc, hôn nhân và con cái. (Nguồn: Korea JoongAng Daily, Hankook Ilbo)
Chuseok là dịp lễ mùa thu quan trọng của Hàn Quốc diễn ra dịp Trung thu, là một trong những dịp lễ truyền thống quan trọng và lớn nhất của người Hàn Quốc để gia đình đoàn tụ, mọi người về quê sum họp và tưởng nhớ tổ tiên. Năm nay, kỳ nghỉ lễ diễn ra từ 24/9 đến 26/9 nối với Chủ nhật 27/9, tổng cộng 4 ngày.
Những tấm “thực đơn cằn nhằn”, tiếng Hàn là jansori menupan, không bán món ăn, chỉ niêm yết giá cho các câu hỏi mà bậc trưởng bối thường đặt ra mỗi dịp họp mặt.
Theo tờ Hankook Ilbo , dạng thực đơn này xuất hiện trên mạng Hàn Quốc từ khoảng năm 2016, không rõ ai khởi xướng. Qua mỗi kỳ Tết và Chuseok, bảng giá lại có thêm các phiên bản mới.
Phiên bản được Korea JoongAng Daily dẫn năm nay định giá câu hỏi về tình hình tìm việc ở mức 450.000 won, chuyện cưới xin 650.000 won và chuyện sinh con 950.000 won. Đây là những mức giá mang tính châm biếm, không phải khoản tiền họ hàng thực sự phải trả khi hỏi han tình hình của con cháu.
Người dùng còn có thể tự tạo thực đơn riêng bằng công cụ trực tuyến do một tài khoản mạng xã hội X có tên Ggooggoo phát triển từ khoảng dịp Chuseok năm ngoái. Sau khi trả lời một bài trắc nghiệm ngắn, họ nhận được bảng giá dành cho những câu hỏi mình ngại nghe nhất.
Theo Korea JoongAng Daily , tính đến ngày 22/9, hơn 67.000 thực đơn đã được tạo. Trên mạng còn xuất hiện những bài trắc nghiệm phân loại tính cách khi gặp họ hàng và cả áo phông in bảng giá.
Các phiên bản trước có những “món” khác. Một bảng giá năm 2024 được Hankook Ilbo giới thiệu tính câu hỏi “Vẫn còn chơi tiền số à?” tới 6 triệu won (114 triệu đồng), còn lời nhận xét “Tóc thưa rồi đấy” có giá 5 triệu won (95 triệu đồng).
Câu hỏi càng riêng tư, giá càng cao
Những câu hỏi về công việc, hôn nhân hay con cái khiến không ít người Hàn Quốc ngại ngùng trong các buổi họp mặt gia đình. Theo khảo sát của công ty nghiên cứu PMI trên 1.000 người từ 20 đến 69 tuổi, công bố tháng 9/2026, khi được hỏi về những điều cần thay đổi trong dịp lễ, 48,5% số người được hỏi lựa chọn việc họ hàng can thiệp quá mức và hỏi chuyện riêng tư.
Tỷ lệ muốn thay đổi việc chuẩn bị mâm cúng quá cầu kỳ là 40,8%, việc phân chia công việc ngày lễ chưa hợp lý là 29,8%. Khi được hỏi về kế hoạch Chuseok năm nay, 59,6% chọn ở nhà nghỉ ngơi.
Một cuộc khảo sát khác do công ty môi giới hôn nhân Gayeon thực hiện với 300 người chưa kết hôn (thực hiện từ ngày 1/9 đến 15/9) cho thấy 43,7% ngại nhất những câu hỏi về việc làm, 36% ngại bị hỏi chuyện cưới xin và 13% ngại bị nhận xét ngoại hình.
Đại diện Gayeon nhận định với Money Today rằng những lời hỏi han lặp đi lặp lại mỗi năm về việc làm, hôn nhân có thể trở thành áp lực đối với người trẻ, dù ban đầu chúng được xem là cách thể hiện sự quan tâm.
Câu hỏi về chuyện sinh con, “món” đắt nhất trong thực đơn năm nay, xuất hiện trong bối cảnh Hàn Quốc vẫn có tỷ suất sinh rất thấp. Theo số liệu chính thức, tỷ suất sinh năm 2025 đạt 0,80 con/phụ nữ, cao hơn mức 0,72 năm 2023 nhưng vẫn cách xa mức sinh thay thế là 2,1 con/phụ nữ.
Áp phích giới thiệu chương trình gặp gỡ dành cho những người muốn tránh các câu hỏi gây áp lực từ họ hàng trong dịp Chuseok tại Hàn Quốc. (Ảnh: Korea JoongAng Daily)
Không về quê vẫn đón Chuseok
Ở quận Mapo, phía tây Seoul, quán rượu truyền thống Hamut mời khách đến tham gia những buổi gặp gỡ với lời giới thiệu tạm dịch là “Trốn cằn nhằn, cùng nhau tụ tập”.
Từ năm 2024, chủ quán Jeong Yu-jin tổ chức hoạt động này vào các kỳ nghỉ lễ, mỗi buổi thường có tối đa 10 người, phần lớn ở độ tuổi cuối 20 đến giữa 30. Họ thưởng thức rượu truyền thống, ăn những món đơn giản và trò chuyện.
Kể với Korea JoongAng Daily, Jeong cho biết trước đây, khi chưa làm việc vào các kỳ nghỉ lễ, người trẻ tuổi này cũng thường về gặp họ hàng nhưng không muốn tiếp tục phải nghe những câu hỏi về cưới xin, công việc.
Cũng tại Mapo, nhóm Zero Sugar, đứng đầu là một người có tên Taeyang, tổ chức chương trình tạm dịch là “Cuộc chiến giành tiền lễ”. Lấy cảm hứng từ cảnh người lớn phát tiền cho con cháu trong các cuộc sum họp, chương trình cho người tham gia thi đấu cá nhân và theo đội qua những trò chơi, nhiệm vụ để giành phần thưởng.
Taeyang giải thích với Korea JoongAng Daily rằng những người ở lại Seoul vẫn muốn có hoạt động mang không khí Chuseok, thay vì để kỳ nghỉ trôi qua như một cuối tuần bình thường.
Khảo sát của Hankook Research với 1.000 người trưởng thành cho thấy 63% dự định gặp người thân sống riêng trong kỳ Chuseok năm nay, giảm từ mức 68% của năm trước. Ở nhóm 18 - 29 tuổi, tỷ lệ này là 52%.
Hankook Research lưu ý, nhiều người trẻ vẫn sống cùng gia đình, nên việc họ không có kế hoạch gặp người thân sống riêng không có nghĩa là sẽ đón lễ một mình. Kỳ nghỉ năm nay cũng ngắn hơn năm trước.
Khi được hỏi về ý nghĩa của Chuseok, 45% người tham gia khảo sát chọn sự gắn kết, hòa thuận với gia đình và họ hàng, trong khi 43% chọn nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng.
Chuyện tìm cách tránh những câu hỏi của họ hàng không chỉ xuất hiện tại Hàn Quốc. Dịp Tết Nguyên đán năm nay, South China Morning Post ghi nhận một số người trẻ Trung Quốc lựa chọn ở lại thành phố, thậm chí nhận thêm công việc giao hàng hoặc trông thú cưng thay vì về quê gặp những người họ hàng thường xuyên hỏi chuyện riêng tư.
Còn trên mạng xã hội Hàn Quốc, những tấm “thực đơn cằn nhằn” tiếp tục được chia sẻ. Một phiên bản năm 2024 còn ghi thêm dòng chú thích ở cuối: “Giá chưa gồm VAT 10%. Nhận tiền mặt hoặc chuyển khoản. Có thể thanh toán bằng phiếu quà tặng gà rán, mỗi phiếu tương đương 20.000 won”.
