Ảnh minh họa
Chiếc thuyền robot C-Star PC13 dài 1,2 m đã hoàn thành hành trình vượt Đại Tây Dương dài khoảng 5.400 km mà không có sự can thiệp của con người, trở thành phương tiện đầu tiên hoàn thành thử thách Microtransat theo các quy định về tự chủ hoàn toàn.
C-Star PC13 của công ty Oshen (Anh) cán đích ở phía đông Barbados lúc 9 giờ 56 phút UTC ngày 13/9, sau 127 ngày trên biển. Con thuyền khởi hành từ Gran Canaria ngày 7/5 và đã di chuyển 2.926 hải lý, tương đương khoảng 5.400 km.
Trong suốt hành trình, đội ngũ trên bờ không được thay đổi hướng đi hoặc can thiệp vào các quyết định điều hướng. C-Star PC13 phải tự xử lý những thay đổi về gió, dòng hải lưu và nguồn năng lượng, đồng thời duy trì lộ trình tới các điểm đến được xác định trước.
Thử thách càng khó khăn khi con tàu chỉ dài 1,2 m, bằng một nửa giới hạn 2,4 m của Microtransat. Kích thước nhỏ khiến không gian dành cho hệ thống điện, máy tính và các tấm pin mặt trời bị hạn chế. Phần mềm do Oshen phát triển phải liên tục phân tích điều kiện môi trường và mức pin để quyết định cách di chuyển.
Đây là lần thứ ba Oshen tham gia thử thách. Năm 2023, nỗ lực đầu tiên chỉ kéo dài 20 ngày và con tàu di chuyển khoảng 10 km. Năm 2025, phiên bản cải tiến xuất phát từ Plymouth đã lênh đênh 277 ngày và hoàn thành khoảng 3/4 hành trình trước khi bị mất buồm trong điều kiện biển động mạnh.
Những dữ liệu thu được từ các lần thử nghiệm, cùng khoảng 1.000 ngày hoạt động hàng hải của tàu C-Star, được sử dụng để cải thiện công nghệ tự hành.
Sau quá trình phát triển, các tàu C-Star hiện được sử dụng như những nền tảng cảm biến trên biển, có thể hoạt động riêng lẻ hoặc theo nhóm. Oshen cho biết mỗi tàu có khả năng thu thập tới 2 triệu điểm dữ liệu mỗi ngày, gồm nhiệt độ bề mặt biển, nhiệt độ và độ ẩm không khí, áp suất khí quyển, độ mặn và mật độ nước.
Các dữ liệu này có thể phục vụ nghiên cứu đại dương và khí hậu, đồng thời hỗ trợ giám sát tàu thuyền, đánh bắt cá bất hợp pháp cũng như bảo vệ cáp và đường ống ngầm.
Công nghệ C-Star cũng từng được thử nghiệm trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Tháng 9/2025, C-Star PC8, một tàu khác cùng dòng, đã tiến vào khu vực tâm bão Humberto khi cơn bão đạt cấp 5. Con tàu phải đối mặt với sóng cao khoảng 10 m và gió mạnh hơn 240 km/giờ nhưng vẫn tiếp tục truyền dữ liệu theo thời gian thực phục vụ công tác dự báo.
Microtransat Challenge được khởi xướng từ năm 2010 bởi các học giả Mark Neal tại Đại học Aberystwyth và Yves Briere tại Institut Supérieure de l'Aéronautique et de l'Espace ở Toulouse. Hơn 30 nỗ lực đã được thực hiện trong 16 năm, với sự tham gia của nhiều tổ chức như Đại học Thượng Hải, Học viện Hải quân Pháp và Học viện Hải quân Mỹ.
Việc C-Star PC13 đến Barbados đánh dấu lần đầu tiên một phương tiện hoàn thành hành trình vượt Đại Tây Dương theo các quy tắc tự chủ của Microtransat, đồng thời cho thấy khả năng vận hành dài ngày của những tàu mặt nước không người lái có kích thước nhỏ.
