500 triệu, 1 tỷ hay 2 tỷ đồng?
Con số càng lớn dường như càng tạo cảm giác an toàn. Nhưng trên thực tế, chỉ nhìn vào tổng số tiền đang có chưa chắc đã giúp bạn biết mình đã sẵn sàng nghỉ hưu hay chưa. Một người có 2 tỷ đồng nhưng mỗi tháng cần 30 triệu để duy trì cuộc sống có thể chịu áp lực lớn hơn người chỉ có 1 tỷ đồng nhưng nhu cầu chi tiêu ổn định ở mức 10-12 triệu.
Bởi vậy, trước tuổi nghỉ hưu, thay vì chỉ hỏi "Tôi đã có bao nhiêu tiền?", có một câu hỏi quan trọng hơn: "Sau khi nghỉ làm, mỗi tháng tôi thực sự cần bao nhiêu tiền?"
Trước tiên, hãy tính "giá" của một tháng nghỉ hưu
Khi còn đi làm, nhiều khoản chi được trộn lẫn với nhau nên chúng ta rất khó hình dung chính xác mức sống tối thiểu của mình.
Tiền ăn uống, điện nước, đi lại, thuốc men, hiếu hỷ, sửa chữa nhà cửa, hỗ trợ con cái, du lịch… cứ thế được chi từ lương hàng tháng. Chỉ đến khi nguồn thu từ công việc giảm hoặc mất hẳn, mỗi khoản vài trăm nghìn mới trở nên đáng chú ý.
Ví dụ, một cặp vợ chồng sau tuổi 60 dự tính mỗi tháng cần:
6 triệu đồng tiền ăn và sinh hoạt; 2 triệu đồng điện, nước, điện thoại, đi lại; 2 triệu đồng cho y tế và thuốc men; 2 triệu đồng cho giao tiếp, hiếu hỷ, giải trí; 3 triệu đồng dành cho các khoản phát sinh và sửa chữa.
Tổng cộng khoảng 15 triệu đồng/tháng, tương đương 180 triệu đồng/năm.
Lúc này, câu chuyện nghỉ hưu trở nên cụ thể hơn rất nhiều. Thay vì nhìn vào một khoản tiết kiệm lớn rồi tự hỏi nó "có đủ không", bạn đã biết mình cần chuẩn bị dòng tiền khoảng bao nhiêu mỗi năm.
Đừng nhầm "có tài sản" với "có tiền để sống"
Đây là điểm nhiều người trung niên dễ bỏ qua.
Một gia đình có thể sở hữu căn nhà vài tỷ đồng nhưng tiền mặt chỉ có vài trăm triệu. Trên giấy tờ, họ có tài sản lớn. Nhưng nếu mỗi tháng không có nguồn thu ổn định, cuộc sống sau nghỉ hưu vẫn có thể khá căng thẳng.
Ngược lại, một người có tài sản không quá lớn nhưng có lương hưu 8 triệu đồng/tháng, thêm 5 triệu đồng từ cho thuê nhà và chỉ cần khoảng 12 triệu để sinh hoạt thì áp lực tài chính lại nhẹ hơn rất nhiều.
Vì vậy, khi chuẩn bị nghỉ hưu, nên tách rõ hai khái niệm: tổng tài sản và dòng tiền hàng tháng.
Nhà đang ở, đất chưa bán hay tài sản khó chuyển thành tiền không nên được xem là nguồn chi tiêu thường xuyên. Điều quan trọng là mỗi tháng bạn có bao nhiêu tiền thực sự chảy vào tài khoản và phải lấy thêm bao nhiêu từ khoản tích lũy.
Hãy thử sống bằng "ngân sách nghỉ hưu" trước khi nghỉ thật
Một cách khá thực tế là thử nghiệm trong 6-12 tháng.
Giả sử bạn dự kiến sau nghỉ hưu chỉ tiêu 15 triệu đồng/tháng. Trong khi vẫn còn đi làm, hãy thử giới hạn sinh hoạt ở mức đó và chuyển toàn bộ phần thu nhập còn lại sang tài khoản tiết kiệm.
Sau vài tháng, bạn sẽ nhận ra con số 15 triệu có thực tế hay không.
Có người phát hiện mình hoàn toàn có thể sống thoải mái với 12 triệu. Nhưng cũng có người nhận ra 15 triệu là quá thấp vì chưa tính tiền thuốc, chăm sóc cha mẹ, hỗ trợ con cái hay những chuyến đi mà mình vẫn muốn duy trì sau khi nghỉ làm.
Thử trước giúp kế hoạch nghỉ hưu bớt phụ thuộc vào tưởng tượng.
Một con số lớn chưa chắc tạo ra cảm giác an toàn
Nếu có 1 tỷ đồng nhưng không biết mỗi năm mình sẽ tiêu bao nhiêu, nhiều người vẫn liên tục lo sợ rằng tiền sẽ hết.
Ngược lại, khi biết rõ mỗi tháng cần khoảng 12 triệu, trong đó lương hưu đã chi trả 8 triệu, bạn hiểu rằng khoản tiết kiệm chỉ phải bù thêm khoảng 4 triệu đồng mỗi tháng. Khi ấy, một khoản tiền tưởng không quá lớn cũng có thể kéo dài khá lâu.
Đó cũng là lý do kế hoạch nghỉ hưu nên bắt đầu từ chi tiêu, rồi mới quay ngược lại tính số tiền cần tích lũy.
Trước tuổi nghỉ hưu, tất nhiên vẫn phải quan tâm mình đang có 500 triệu, 1 tỷ hay 2 tỷ đồng. Nhưng đừng để một con số lớn tạo cảm giác an toàn giả tạo.
Hãy biết rõ ba điều: mỗi tháng mình cần bao nhiêu, mỗi tháng sẽ có bao nhiêu nguồn thu và phần thiếu hụt phải lấy từ đâu.
Khi trả lời được ba câu hỏi ấy, kế hoạch nghỉ hưu mới thực sự bắt đầu có hình hài. Và đôi khi, sự an tâm không đến từ việc bạn có thật nhiều tiền, mà từ việc bạn biết chính xác mình cần bao nhiêu để sống cuộc đời mình mong muốn.
